İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Yusuf Aydın, ‘’Diyabet yani şeker hastalığı dünyada ve ülkemizde salgın hastalık gibi yayılmaktadır. Toplumumuzda yapılan çalışmalarda yüzde 15 oranında diyabet olduğu saptanmıştır. Bunlara ek olarak yüzde 10 oranında diyabet kadar prediyabet hastamızda bu rakama eklenince %25e yakın oranda kan şekeri yüksekliği ile giden klinik durum olduğu ortaya konulmuştur’’ dedi.

Diyabet Hastalarına Koronavirüs Uyarısı

Doç. Dr. Yusuf Aydın, ‘’bugünlerde her gün Covid-19 enfeksiyonu sebebi ile kaç kişinin öldüğü kaç kişinin yoğun bakımda olduğu her gün ilan edilmektedir. Günümüzde her 6 saniyede bir kişi diyabet ve komplikasyonları sebebi ile hayatını kaybetmektedir. Bu her gün 1500 kişinin dünyada diyabet sebebi ile ölmesi anlamına gelir. Buna ek olarak her gün diyalize başlayan hastaların yüzde 50 si diyabet yüzünden, ayak ampütasyonlarının yüzde 50 si diyabet yüzünden, kalp krizlerinin yüzde 50 si diyabet yüzünden ortaya çıkmaktadır. Bu rakamlar düşünüldüğünde diyabet ile mücadelede acaba yeterli özen ve dikkati gösteriyor muyuz sorusu gündeme gelmektedir’’ şeklinde açıklamada bulundu.

Doç. Dr. Yusuf Aydın, ‘’Bu soruya kısaca hayır diyebiliriz ama bunu bilimsel olarak şöyle ifade edebiliriz. Diyabetin komplikasyonlarından önlemenin ve korumanın en önemli yolu iyi kan şekeri regülasyonudur. Açlık ve tokluk kan şekerlerinin iyi olması ve bunun sonucunda HbA1c denilen 3 aylık ortalamanın iyi olması diyabet hastalarında diyabet kontrolü açısından bize yol gösterici olacaktır’’ dedi.

Diyabet Hastalığı İçin Toplum Olarak Önlem Alınması Şart

HbA1c seviyesi toplumumuzdaki diyabet hastalarında ne kadar düşük ise kan şekeri kontrolünde ve diyabet kontrolünde o denli iyiyiz demektir. Ama araştırmalar maalesef böyle demiyor. En iyi merkezlerde takip olunan hastalar bile hedefe ulaşma açısından çok kötü durumdalar. Ülkemizdeki diyabetik hastaların ortalama HbA1c oranı %8,3-8.8 arasında değişmektedir. HbA1c seviyesi %7’nin altındaki rakam ise %25 civarındadır. Birçok yeni ilaç, insülin gibi tedaviler olmasına rağmen hastalarımızdaki tedavi başarısı çok iyi görünmemektedir. Aslında bu oran sadece bizim ülkemiz için değil birçok gelişmiş ülkede bile benzerdir.  Şu bir gerçektir ki kan şekerlerini iyi kontrol edebildiğimiz diyabet hastalarında göz, böbrek, kalp ve diyabet ayak gibi önemli komplikasyonlar daha az görülecektir. O yüzden toplum olarak diyabet hastalarının daha bilinçli olabilmesi için toplu bir seferberliğe ihtiyaç vardır. Bireysel çabalardan çok ulusal düzeyde planlamalar ve önlemler alınmalıdır.

Diyabetin Genç Yaşlarda Görülmesinin Sebebi Obezite

Diğer önemli bir sorunda artık toplumumuzda tip 2 diyabet görülme yaşı 25’li yaşlara kadar gerilemiştir. Eskiden yaşlılarda görülen bir hastalık diye anlattığımız tip 2 Diyabetin bu denli erken dönemlerde görülmeye başlamasının en önemli nedeni obezitenin artmış olmasıdır. Obezitenin de en önemli sebebi beslenme bozukluğu ve hareketin azalmış olmasıdır. Bu yüzden sağlıklı beslenme ve hareketli bir yaşamın olmasının gerekliliği çok erken dönemlerde ilkokul ve ortaokuldan itibaren bireylerin beyinlerine işleyecek sosyal projelerin mutlaka hayata geçirilmesi gerekmektedir.

Doç. Dr. Yusuf Aydın, ‘’konu ile ilgili tedbirler alınmaz ise 2025 yılında her 4 kişiden birinin diyabet olacağı endişe her geçen gün bende oluşmaktadır. Sağlıklı toplumlar sağlıklı bireylerle ortaya çıkar. Sağlıklı bireylerde sağlı beslenen ve sağlıklı hareket eden kişilerden gelişir. Diyabeti önlemek ve diyabetle mücadelede mutlaka ulusal bir program içine girilmesi şarttır’’ dedi.

Diyabet Hastalarına Koronavirüs Uyarısı

Doç. Dr. Yusuf Aydın, ‘’bugünlerde her gün Covid-19 enfeksiyonu sebebi ile kaç kişinin öldüğü kaç kişinin yoğun bakımda olduğu her gün ilan edilmektedir. Günümüzde her 6 saniyede bir kişi diyabet ve komplikasyonları sebebi ile hayatını kaybetmektedir. Bu her gün 1500 kişinin dünyada diyabet sebebi ile ölmesi anlamına gelir. Buna ek olarak her gün diyalize başlayan hastaların yüzde 50 si diyabet yüzünden, ayak ampütasyonlarının yüzde 50 si diyabet yüzünden, kalp krizlerinin yüzde 50 si diyabet yüzünden ortaya çıkmaktadır. Bu rakamlar düşünüldüğünde diyabet ile mücadelede acaba yeterli özen ve dikkati gösteriyor muyuz sorusu gündeme gelmektedir’’ şeklinde açıklamada bulundu.

Doç. Dr. Yusuf Aydın, ‘’Bu soruya kısaca hayır diyebiliriz ama bunu bilimsel olarak şöyle ifade edebiliriz. Diyabetin komplikasyonlarından önlemenin ve korumanın en önemli yolu iyi kan şekeri regülasyonudur. Açlık ve tokluk kan şekerlerinin iyi olması ve bunun sonucunda HbA1c denilen 3 aylık ortalamanın iyi olması diyabet hastalarında diyabet kontrolü açısından bize yol gösterici olacaktır’’ dedi.

Diyabet Hastalığı İçin Toplum Olarak Önlem Alınması Şart

HbA1c seviyesi toplumumuzdaki diyabet hastalarında ne kadar düşük ise kan şekeri kontrolünde ve diyabet kontrolünde o denli iyiyiz demektir. Ama araştırmalar maalesef böyle demiyor. En iyi merkezlerde takip olunan hastalar bile hedefe ulaşma açısından çok kötü durumdalar. Ülkemizdeki diyabetik hastaların ortalama HbA1c oranı %8,3-8.8 arasında değişmektedir. HbA1c seviyesi %7’nin altındaki rakam ise %25 civarındadır. Birçok yeni ilaç, insülin gibi tedaviler olmasına rağmen hastalarımızdaki tedavi başarısı çok iyi görünmemektedir. Aslında bu oran sadece bizim ülkemiz için değil birçok gelişmiş ülkede bile benzerdir.  Şu bir gerçektir ki kan şekerlerini iyi kontrol edebildiğimiz diyabet hastalarında göz, böbrek, kalp ve diyabet ayak gibi önemli komplikasyonlar daha az görülecektir. O yüzden toplum olarak diyabet hastalarının daha bilinçli olabilmesi için toplu bir seferberliğe ihtiyaç vardır. Bireysel çabalardan çok ulusal düzeyde planlamalar ve önlemler alınmalıdır.

Diyabetin Genç Yaşlarda Görülmesinin Sebebi Obezite

Diğer önemli bir sorunda artık toplumumuzda tip 2 diyabet görülme yaşı 25’li yaşlara kadar gerilemiştir. Eskiden yaşlılarda görülen bir hastalık diye anlattığımız tip 2 Diyabetin bu denli erken dönemlerde görülmeye başlamasının en önemli nedeni obezitenin artmış olmasıdır. Obezitenin de en önemli sebebi beslenme bozukluğu ve hareketin azalmış olmasıdır. Bu yüzden sağlıklı beslenme ve hareketli bir yaşamın olmasının gerekliliği çok erken dönemlerde ilkokul ve ortaokuldan itibaren bireylerin beyinlerine işleyecek sosyal projelerin mutlaka hayata geçirilmesi gerekmektedir.

Doç. Dr. Yusuf Aydın, ‘’konu ile ilgili tedbirler alınmaz ise 2025 yılında her 4 kişiden birinin diyabet olacağı endişe her geçen gün bende oluşmaktadır. Sağlıklı toplumlar sağlıklı bireylerle ortaya çıkar. Sağlıklı bireylerde sağlı beslenen ve sağlıklı hareket eden kişilerden gelişir. Diyabeti önlemek ve diyabetle mücadelede mutlaka ulusal bir program içine girilmesi şarttır’’ dedi.

İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Endokrinoloji Uzmanı Doç. Dr. Yusuf Aydın, Covid -19 enfeksiyonu tüm dünyada verdiği hasarla tüm insanlığı tehdit eden bir salgın halinde devam ederken, bu enfeksiyona karşı en küçük önlemler bile önem kazanmaktadır.

Covid-19 enfeksiyonunun tedavisinde anti viral ajanlar kullanılmaktadır. Ancak her hastada aynı etkinliği göstermemektedir. Özellikle altta yatan diyabet, obezite gibi kronik hastalıkları olanlarda hastalı ağır seyretmektedir. Bu hastalar dışında kimi klinik durumlarda da bu hastalığın ağır seyrettiği saptanmıştır’’ şeklinde açıklamada yaptı.

Vitamin D3 Seviyesi Düşük Kişilerin Covid -19 Olma Riski Daha Yüksektir

Eskiden beri serum vitamin D3 düzeyi düştüğü dönemlerde viral enfeksiyonların daha sık olduğu bilinen bir gerçektir. Ancak covid-19 enfeksiyonların da bu durumun çok daha önemli olduğu gözlemlenmiştir. Covid-19 enfeksiyonuna yakalan bireylerin vitamin D3 seviyeleri düştükçe enfeksiyon şiddetinin daha ağır seyrettiği saptanmıştır.

Ayrıca bu enfeksiyondan hastaneye yatışı gereken hastaların vitamin D düzeylerinin yatış gerektirmeyenlere göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Ayrıca yoğun bakım ihtiyacı olan Covid-19 enfeksiyonlu hastalarında vitamin D düzeylerinin çok düşük olduğu saptanan gerçeklerden birisidir.

Doç. Dr. Yusuf Aydın, vitamin D eksikliği olan kişilerde birçok farklı klinik durum gözlenebilmektedir. Vitamin D eksikliği ile otoimmün hastalıklar daha sık gözlemlendiği, insülin direncinin daha fazla olduğu, kilo vermenin zorlaştığı, enfekiyonlara yatkınlığın arttığı ve hatta kanser oranlarında bile artış olduğu birçok farklı çalışmalarda gösterilmiştir.

Yani Vitamin D sadece vücudumuzdaki kalsiyum ve kemik metabolizması ile ilgili olmadığı bilinen bir gerçektir. Covid-19 pandemisi ile de viral enfeksiyonlardaki önemi bir kez daha ortaya konulmuştur.

Vitamin D Almak İçin Tüketilmesi Gereken En Önemli Besinler 

Vitamin D vücudumuzda %80 oranında cildimizin güneş ışınları ile teması sonucunda cilt altında bulunan kolesterolün dönüşümü ile ortaya çıkmaktadır. Ancak %20’lik kısmında ağızdan besinler yolu ile temin edilebilmektedir.

Besinler içerisinde en fazla balık ve deniz ürünlerinde mevcuttur. Güneş ışınları ile temasımızın en az olduğu kış aylarında vitamin D seviyeleri oldukça alt seviyelere düşmektedir. Vitamin D düşüklüğü sonrasında değişik mekanizmalar ile bağışıklık sistemi zayıflamakta ve viral enfeksiyonların sıklığı artmaktadır.

Peki, Vitamin D seviyesi Hangi Aralıklarda Olması Gerekir?

Vitamin D3 seviyesi kanda 32-70 ng/ml aralığında olması gerekmektedir. Vitamin D3 seviyesi 20-32 ng/ml arasında ise Vitamin D yetersizliğinden söz edilirken 10-20 ng/ml arasındaki Vitamin D3 seviyelerinde orta derecede vitamin D eksikliği olduğu söylenebilir.

Özellikle Vitamin D3 seviyesi 10 ng/ml altında ise ağır vitamin D eksikliğinden bahsedebiliriz. Özellikle yoğun bakım Covid-19 hastalarında vitamin D seviyelerinin oldukça düşük olduğu gözlemlenmiştir.

Covid-19 Enfeksiyonuna Yakalanmamak İçin Neler Yapılmalıdır?

İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Endokrinoloji Uzmanı Doç. Dr. Yusuf Aydın, ‘’Covid-19 enfeksiyonundan korunmak veya daha hafif semptomlarla atlatabilmek için vitamin D3 seviyelerimizin 40 ng/ml üzerinde olması gerekmektedir.

Buradan şöyle bir mesaj çıkarılmamalıdır. “Vitamin D yüksek olursa Covid-19 enfeksiyonundan korunurum, benim hasta olmamamı engeller” ifadeleri doğru değildir. Covid-19 enfeksiyonundan korunmanın yolu Covid-19 hastaları ile temasın engellenmesi, yani maske kullanılması, el ve yüz temizliğine dikkat edilmesi, sağlıklı beslenme, düzenli uyku ile olmaktadır. Bunlara ek olarak kış günlerine girdiğimiz bu günlere mutlaka vitamin D seviyesine baktırarak, gerekirse ve çoğunlukla gerekir, vitamin D tedavisine başlanmalıdır’’ dedi.

Vitamin D tedavisi sizin vitamin D3 düzeyine göre değişir. Günlük, haftalık veya 15 günde bir olan tedaviler vardır. Bu tedavilerin planlanmasını doktorunuz yapmalıdır.